Econoom Arnoud Boot noemde het deze week in de BNR-podcast Macro een “gevoelige studie”: een rapport van De Nederlandsche Bank dat blootlegt wat het ministerie eigenlijk vóór de invoering van de Wet betaalbare huur had moeten uitzoeken. Twee jaar na invoering zetten we de cijfers op een rij — wat ging goed, wat ging mis, en was het per saldo een goed idee?
Even vooraf, over de bronnen: dit artikel is geschreven naar aanleiding van de aflevering ‘De Wet betaalbare huur is blind ingevoerd’ van de BNR-podcast Macro met Boot en Mujagić (23 juli 2026). Van deze aflevering is geen volledig transcript beschikbaar; we baseren ons op de officiële BNR-samenvatting en het citaat van Arnoud Boot daarin, aangevuld met het onderliggende DNB-rapport en onafhankelijk bronnenonderzoek naar de wet zelf. Waar mogelijk verwijzen we naar de originele bron.

Wat is de Wet betaalbare huur eigenlijk?
De Wet betaalbare huur trad op 1 juli 2024 in werking, onder toenmalig minister Hugo de Jonge (Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening). De kern: het puntensysteem waarmee de maximale huurprijs van een woning wordt berekend — het Woningwaarderingsstelsel (WWS) — werd uitgebreid en verplicht voor een veel grotere groep woningen dan voorheen.
Waar het puntensysteem eerst vooral gold voor sociale huurwoningen, vallen sindsdien ook woningen tot en met 186 WWS-punten onder een wettelijk maximum: destijds zo’n €1.157,95 per maand. Daarmee werd voor het eerst een fors deel van de “middenhuur” — huurwoningen tussen sociale huur en de vrije sector in — aan een prijsplafond gebonden. Vanaf 1 januari 2025 kregen gemeenten er een handhavende rol bij: zij kunnen boetes opleggen aan verhuurders die zich niet aan het puntensysteem houden.
Het doel volgens het toenmalige kabinet: meer dan 300.000 huurwoningen zouden gemiddeld €190 per maand goedkoper worden, en circa 113.000 woningen zouden terugkeren naar het betaalbare segment. Minister De Jonge benadrukte destijds dat de wet zo was vormgegeven dat “investeren en verhuren nog steeds goed moeten kunnen werken, want daar hebben huurders uiteindelijk ook baat bij.”
Precies dat tweede deel — of verhuren aantrekkelijk genoeg bleef om te blijven investeren — is twee jaar later het twistpunt.
Tijdlijn: invoering en effecten
-
1 juli 2024
Invoering
De Wet betaalbare huur treedt in werking. Het puntensysteem (WWS) wordt uitgebreid naar woningen tot en met 186 punten, met een wettelijk maximum van destijds circa €1.157,95 per maand.
-
2024
Doel
Kabinetsdoel: ruim 300.000 huurwoningen worden gemiddeld €190 per maand goedkoper; circa 113.000 woningen keren terug naar het betaalbare segment.
-
2024
Effect
Het particuliere huuraanbod krimpt per saldo met 3.200 woningen; bij particuliere eigenaren specifiek loopt het bezit met 22.000 woningen terug.
-
1 januari 2025
Handhaving
Gemeenten krijgen een handhavende rol en kunnen boetes opleggen aan verhuurders die zich niet aan het puntensysteem houden.
-
2024 – 2025
Effect
De gemiddelde huur blijft stijgen: +5,4% in 2024 en +4,9% in 2025. In de vrije sector: +5,0% en +4,4%. Nieuwe vrije sector-huren lopen op van €16,81 naar €19,17 per m².
-
2023 – 2025
Effect
Uitponden versnelt: van 31.100 verkochte huurwoningen door investeerders in 2023, naar 53.300 in 2024 en 65.000 in 2025.
-
2 april 2026
Politiek
Een Kamermeerderheid besluit dat minister Boekholt-O’Sullivan de wet mag aanpassen zonder de geplande evaluatie af te wachten. Woonbond en VNG pleiten juist voor eerst evalueren.
-
22 juli 2026
DNB-rapport
De Nederlandsche Bank concludeert dat het investeringsklimaat voor private huurwoningen ontoereikend is en doet drie aanbevelingen, waaronder een expliciete evaluatie van de wet op investeringseffecten.
-
23 juli 2026
Duiding
Econoom Arnoud Boot noemt de wet in de BNR-podcast Macro “blind ingevoerd”: de investeringsklimaat-toets die DNB nu levert, had er volgens hem vooraf al moeten zijn.
-
2027 (gepland)
Vooruitblik
De volledige evaluatie van de Wet betaalbare huur staat gepland. Tot die tijd blijft de vraag open of aanbod en betaalbaarheid tegelijk te verbeteren zijn.
De cijfers: wat er werkelijk gebeurde
Op papier: veel woningen goedkoper
Voor huurders die al in een woning zitten die onder het WWS valt, werkt de wet zoals bedoeld. Verhuurders moeten zich strikter aan het puntensysteem houden, de Huurcommissie en gemeenten kregen een steviger rol, en huurders kunnen makkelijker controleren of ze niet te veel betalen. Dat is geen kleinigheid: de huurprijs is sterker gekoppeld aan objectieve woningkwaliteit dan voorheen, en excessieve huurprijzen zijn moeilijker te vragen.
Op de totale markt: de huren bleven stijgen
Marktbreed is van een duidelijke huurdaling weinig te merken. De gemiddelde huur in Nederland steeg in 2024 met 5,4% en in 2025 nog met 4,9%. In de vrije sector — waar de wet part of de doelgroep juist een prijsplafond moest opleggen — stegen de huren in dezelfde periode met respectievelijk 5,0% en 4,4%. Bij nieuwe vrije sector-verhuringen liep de vierkantemeterprijs op van €16,81 (derde kwartaal 2024) naar €17,91 (eerste kwartaal 2025) en €19,17 (eerste kwartaal 2026).
Dat is de kern van de paradox: individuele woningen kunnen op papier goedkoper worden, terwijl woningzoekenden in de praktijk tegen een schaarser en duurder wordend vrij aanbod aanlopen.
Het particuliere aanbod krimpt
Het meest besproken effect is de omvang van het particuliere huuraanbod. In 2024 nam het totale aantal private huurwoningen per saldo af met 3.200. Vooral particuliere verhuurders — mensen met één of enkele woningen op eigen naam — bouwden hun bezit af: hun aantal huurwoningen daalde met 22.000. Het bezit van bedrijven en institutionele verhuurders groeide in dezelfde periode nog wel, wat aangeeft dat grotere, professionele verhuurders de nieuwe regels beter kunnen opvangen dan kleine particuliere eigenaren.
Ook het aantal woningen dat vanuit de verhuur naar de koopmarkt verdwijnt (uitponden) loopt sterk op: van 31.100 verkochte huurwoningen door investeerders in 2023, naar 53.300 in 2024 en 65.000 in 2025. Voor koopstarters kan dat een voordeel zijn — een deel van die woningen komt beschikbaar op de koopmarkt — maar voor woningzoekende huurders betekent het vooral: minder keuze.
Amsterdam illustreert dat lokaal scherp: de stad verloor in een jaar tijd meer dan duizend particuliere huurwoningen.

Wat DNB blootlegde: “blind ingevoerd”
Op 22 juli 2026 publiceerde De Nederlandsche Bank een analyse van de financiering van private huurwoningen, met een boodschap die weinig aan duidelijkheid te wensen overlaat: zonder een beter investeringsklimaat zijn de bouwambities van het kabinet — 100.000 nieuwe woningen per jaar, waarvan 30% sociale huur — niet haalbaar.
DNB rekent voor dat voor die opgave jaarlijks zo’n €40 miljard nodig is, waarvan ongeveer €6,4 miljard voor nieuwe private huurwoningen buiten de corporatiesector. Nederlandse pensioenfondsen investeerden in 2025 ongeveer €3,6 miljard in dat segment — ruim de helft van wat nodig is — maar een verdere aanzienlijke toename ligt daar volgens DNB niet voor de hand. Internationale investeerders, die in 2022 nog ongeveer een derde van de financiering voor rekening namen, zijn nagenoeg verdwenen: hun aandeel zakte naar vrijwel nul in 2025. Ook particuliere beleggers verkopen sinds 2023 per saldo meer huurwoningen dan ze aankopen.
DNB doet drie aanbevelingen: meer beleidszekerheid en een langetermijnvisie voor beleggers, minder aanvullende eisen van gemeenten bovenop landelijke regels, en — de aanbeveling die in de BNR-podcast centraal stond — evalueer de Wet betaalbare huur expliciet op de gevolgen voor nieuwbouwfinanciering, met oog voor de investeringsbereidheid van beleggers.
Dat laatste punt is precies waarom Arnoud Boot het een “gevoelige studie” noemde: DNB doet nu, achteraf, de impactanalyse van het investeringsklimaat die het ministerie er volgens hem eigenlijk vóór de invoering van de wet bij had moeten leveren. Vandaar de kwalificatie “blind ingevoerd”: niet omdat de wet zonder doel of onderbouwing tot stand kwam, maar omdat de gevolgen voor de bouw en financiering van nieuwe huurwoningen destijds onvoldoende in beeld waren.
Positief en negatief op een rij
Wat werkt:
- Sterkere huurbescherming voor huurders in gereguleerde woningen; huurprijs beter gekoppeld aan woningkwaliteit
- Duidelijkere handhaving via gemeenten en de Huurcommissie sinds 2025
- Meer dan 300.000 woningen zouden gemiddeld €190 per maand goedkoper zijn geworden of blijven
- Vrijkomende huurwoningen bieden extra aanbod voor koopstarters
Wat niet werkt:
- Marktbrede huurprijzen (met name vrije sector) bleven stijgen, niet dalen
- Netto krimp van het particuliere huuraanbod: -3.200 woningen in 2024, waarvan -22.000 bij particuliere eigenaren specifiek
- Sterke stijging van uitponden: van 31.100 (2023) naar 65.000 verkochte huurwoningen (2025)
- Internationale investeerders trekken zich vrijwel volledig terug (aandeel van circa een derde naar vrijwel nul)
- Kleine particuliere verhuurders worden onevenredig hard geraakt ten opzichte van professionele verhuurders
- Volgens DNB ontbrak vooraf een impactanalyse op het investeringsklimaat
Het politieke vervolg: aanpassen vóór de evaluatie
Bij de invoering van de wet was afgesproken dat er een volledige evaluatie zou komen, gepland voor 2027. In april 2026 besloot een meerderheid van de Tweede Kamer echter dat minister Boekholt-O’Sullivan (Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening, sinds februari 2026 in het kabinet-Jetten) niet op die evaluatie hoeft te wachten om de wet aan te passen. Een motie van Kamerlid De Hoop om dat wél te doen, haalde het niet.
De Woonbond maakt zich zorgen over die volgorde. Huurders in de private huursector zijn gemiddeld al 42% van hun inkomen kwijt aan wonen, stelt de belangenorganisatie, en pleit ervoor wijzigingen te beoordelen in samenhang met de bredere woningmarkt. Ook de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) riep eerder al op om niet te sleutelen aan de wet voordat de evaluatie is afgerond: gemeenten hebben tijd nodig om met de regels te werken, en te snelle aanpassingen bemoeilijken handhaving en scheppen onzekerheid bij huurders, verhuurders én investeerders.
Tegelijkertijd erkent ook het kabinet zelf dat de combinatie van hogere rentes, fiscale wijzigingen (box 3) en de huurprijsregulering heeft bijgedragen aan extra druk op de huurmarkt, en is in het coalitieakkoord van kabinet-Jetten I de ambitie opgenomen om het investeringsklimaat te verbeteren.
Conclusie: was het een goed idee?
Het antwoord hangt af van de vraag waar je de wet op afrekent.
Als huurbescherming is de Wet betaalbare huur geen mislukking. Voor huurders die al in een gereguleerde woning zitten, is de positie aantoonbaar sterker geworden: een beter controleerbare huurprijs, striktere handhaving, en voor honderdduizenden huishoudens een concrete besparing.
Als oplossing voor de bredere woningmarkt is het resultaat tot nu toe teleurstellend. Het aanbod van private huurwoningen krimpt in plaats van groeit, vooral bij kleine particuliere verhuurders. Marktbrede huurprijzen blijven stijgen doordat het overblijvende vrije aanbod schaarser wordt. En volgens de eigen centrale bank van Nederland ontbrak vooraf een deugdelijke analyse van wat de maatregel zou doen met de investeringsbereidheid die nodig is om juist méér huurwoningen te bouwen.
Dat is precies de spanning die Boot in de BNR-podcast blootlegt: een wet kan sociaal gezien verdedigbaar zijn en tegelijk economisch onvolledig doordacht. Betaalbaarheid en beschikbaarheid zijn geen synoniemen — en een wet die vooral op het eerste stuurt, kan het tweede juist verslechteren als de randvoorwaarden voor investeerders niet gelijktijdig op orde zijn. Het “blind ingevoerd” van de titel zit ‘m dus niet in een gebrek aan goede bedoelingen, maar in het ontbreken van de investeringsklimaat-toets die nu, twee jaar te laat, alsnog door DNB wordt geleverd.
Vooruitblik
Drie dingen om te volgen: of minister Boekholt-O’Sullivan de aangekondigde aanpassingen doorvoert vóórdat de evaluatie van 2027 er is; of de politiek de drie DNB-aanbevelingen overneemt (beleidszekerheid, minder gemeentelijke stapeling van eisen, expliciete evaluatie van de wet op investeringseffecten); en of de trend van uitponden — inmiddels 65.000 woningen per jaar — in 2026 en 2027 doorzet of afvlakt. Die laatste cijfers zullen uiteindelijk het eerlijkste antwoord geven op de vraag of “betaalbaar” en “beschikbaar” met de huidige aanpak samen te krijgen zijn.
Bronnen
- BNR Nieuwsradio — ‘De Wet betaalbare huur is blind ingevoerd’ (Macro met Boot en Mujagić, 23 juli 2026)
- De Nederlandsche Bank — Beter investeringsklimaat nodig voor behalen bouwambities private huurwoningen (22 juli 2026)
- DNB-analyse — Voldoende vraag, tekort aan kapitaal: wie gaat de nieuwbouw van huurwoningen financieren?
- Huurstunt — Is de Wet betaalbare huur mislukt of een succes? Dit zijn de eerste effecten (9 juli 2026)
- NUL20 — Meerderheid Tweede Kamer wil Wet betaalbare huur wijzigen zonder evaluatie (2 april 2026)
- NUL20 — Amsterdam verloor in een jaar meer dan duizend particuliere huurwoningen (23 juli 2026)
- Rijksoverheid — Wet betaalbare huur aangenomen en van kracht vanaf 1 juli (25 juni 2024)
- Rijksoverheid — Elanor Boekholt-O’Sullivan, minister van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening



You must be logged in to post a comment.