De waterstof revolutie

Waterstof als de veelbelovende oplossing voor de energietransitie?

De hype van waterstof

Iedere dag zijn er tientallen berichten te vinden in kranten, op sites en als berichten op sociale media over de belofte van waterstof.

Zo is afgelopen weken de waterstof vliegtuig in het nieuws, dan is het weer dat een pilotproject is gestart voor een aantal woningen, als vervanger voor aardgas.

Hoe kan je waterstof verkrijgen?

Waterstof is op basis van massa in het universum met een geschatte 75% veruit het meest voorkomende chemische elementen. Op aarde komt het in de natuur in vrije vorm nagenoeg niet voor. Maar chemisch verbonden met zuurstof hebben zien we het vrijwel overal, als water.

In vrije vorm, H2 gas, is een energiedrager met een zeer grote energiedichtheid per kg. Het heeft met zo’n 33,3 kWh per kilogram een hogere energiedichtheid dan diesel of benzine.

Je kan waterstofgas vrij efficient verkrijgen via het bewerken van aardgas, methaan, tot waterstofgas. Steamreforming heeft dit proces en dit is met meer dan 95% efficient uit te voeren. Het nadeel is echter dat hierbij CO2 bij vrijkomt. Dit kan je afvangen en opslaan (CCS, carbon capture and storage), maar dat is duur en geeft voor lange duur het nadeel dat je die opgeslagen CO2 moet bewaken daar het niet vrij mag komen in de natuur. Waterstof die op deze manier is geproduceerd, met stoom en opslag van vrijgekomen CO2, heet blauwe waterstof.

Ook kan je waterstof produceren via elektrolyse van water. Hiervoor is veel elektriciteit benodigd, die dan ook duurzaam opgewekt moet worden. De efficiëntie is dan 75% energie-efficiënt. Dus 25% van de duurzaam opgewekte elektriciteit gaat verloren bij de productie van waterstof alleen al.

Waterstof komt ook vrij bij de vergassing van kolen.

Toepassingen

Waterstof wordt al jaren in de industrie gebruikt voor een aantal toepassingen, het vormt in dit geval een grondstof voor de chemie.

Waterstof wordt ook gebruikt in de hoogovens, daar wordt steenkool voor gebruikt in zuurstofarme verbranding.

Waterstof wordt gebruikt voor iets meer dan 7300 waterstof auto’s wereldwijd. Als tegenhanger van batterijauto’s als van Nissan en Tesla. Het voordeel boven batterij-auto’s is dat waterstof net als LPG relatief snel kan worden getankt. De nadelen zijn echter groter dan de voordelen; de energieefficientie is beduidend lager dan die van batterij-auto’s. Namelijk slechts 30%, door verliezen bij productie van waterstof alsook bij de omzetting van waterstof in elektriciteit. En batterij-auto’s nemen in aantallen zeer snel toe, laadtijden worden snel teruggebracht naar acceptabele waarden en in een land als Nederland is vrijwel overal wel een laadpunt te vinden. Voor waterstof moet je soms tientallen kilometers omrijden. De Paus, als anekdote, kreeg een waterstof auto vorige week met een bereik van 650 km per tanklading. Echter het eerste laadpunt is ongeveer dezelfde afstand verwijderd van het Vaticaan.

Voor vrachtwagens en andere zware vervoersmiddelen zoals treinen kan waterstof een heel goed alternatief zijn. Al zijn bijvoorbeeld er al vuilniswagens op de weg die volledig elektrisch rijden. Batterijtechnologie zal het toepassingsgebied van waterstof voor zwaar vervoer van onderaan de markt meer en meer verdrukken.

Waarvoor is groene of toch blauwe waterstof nog meer goed voor? Voornamelijk om de grijs geproduceerde waterstof te vervangen door groene waterstof in de industrie. Het is mede daarom dat ENGIE in consortia aan de grootschalige productie werkt in het noorden van Nederland.

CO2 heffing op producten China aub!

Je hoeft geen econoom of expert in duurzaamheid te zijn om te beseffen dat het niet kan dat producten uit China zo goedkoop zijn wanneer ze onder dezelfde milieuwetgeving van het westen worden geproduceerd.

En hier in Nederland maken we ons druk om het milieu maar kopen we nog wel de zo goedkoop mogelijke spullen uit China. Dit ten nadele van alles wat in Nederland of Europa wordt gemaakt. Vraagt iemand zich wel eens af hoe die spullen zo goedkoop gemaakt worden wanneer deze ook nog eens over de aardbol vervoerd moeten worden?

50 gigawatt aan kolencentrales worden gebouwd

Dat is een capaciteit van zo’n 65-70 kolencentrales zoals de nieuwste kolencentrales in Rotterdam en Groningen zijn gebouwd. En deze in Nederland zijn de meest schone die je kan kopen. De normen in China zijn minder en worden zeker ook nog eens minder gehandhaafd. De komende jaren zou de aanvullende capaciteit aan kolencentrales kunnen oplopen naar 290 gigawatt. Dus nog een kleine 400 extra kolencentrales.

Zolang China niet wordt beboet wil ik geen extra milieubelasting betalen of investering in duurzaamheid doen om het ongelijke speelveld nog verder te vergroten.

Milieutransitie laten financieren door CO2 heffing op Chinese producten

Persoonlijk ben ik een groot voorstander van het motto; de vervuiler betaald.
Nou, dat kan in dit geval prima. Zorg dat op Chinese producten en van producten uit vervuilende landen een CO2 heffing of milieuheffing wordt gezet. En van de baten uit deze heffing kunnen wij hier een deel van de transitie gaan betalen. Een land wat nu nog willens en wetens grootschalig gaat inzetten op kolencentrales moet je daarmee niet weg laten komen.

Naast China worden ook nieuwe kolencentrales gebouwd in Polen, Turkije, Pakistan, India, Japan, Indonesië, Vietnam en Zuid-Afrika.

Europese Commissie niet voor CO2 heffing op ETS

Een hoge ambtenaar heeft maandag aangeven niet voor een CO2-heffing op de ETS prijs te zijn. De kracht van het ETS is juist dat elk bedrijf in Europa op dezelfde manier wordt behandeld en zelf kan inspelen op de CO2-prijs met investeringen en externe ontwikkelingen. Een stapeling van een landelijk tarief op de Europese CO2-prijs geeft een ongelijk speelveld waardoor niet de meest vervuilende technieken in Europa als eerste worden uitgefaseerd maar de meest vervuilende technieken in dat land.

Dit leidt tot een hogere kostenbasis in landen met een CO2-toelage en hiermee een lagere kostenbasis in landen die hieraan niet doen.

Het is efficiënter wanneer CO2-rechten van de markt gehaald worden en waarmee de gehele maximale uitstoot in Europa wordt teruggebracht via het systeem. Dat dwingt eerder tot het uitfasering van grote CO2 uitstotende installaties en dat is ook het beoogde doel.

Er blijft altijd het risico dat hoge CO2-uitstotende bedrijven uiteindelijk Europa gaan verlaten. Dit wordt ‘carbon leakage’ genoemd. Wanneer bijvoorbeeld de hoogovens worden verplaatst buiten Europa wordt minimaal net zoveel CO2 uitgestoten, veelal meer vanwege minder grote technieken en processen, en dient het bovendien vervoerd te worden naar Europa voor verder verwerking. Een dubbel verlies voor het milieu. Daarom is een wereldwijde CO2 emissiehandel de beste langstermijn oplossing. Dit was in het Kyoto verdrag ook de bedoeling, maar grote landen als China, India maar ook de Verenigde staten voelen daar onvoldoende voor. Europa heeft wel zijn nek duren uitsteken, maar worstelt nog steeds met de grote CO2 uitstotende partijen.

1 jaar ervaring met Apple Pay in Nederland

Door stom toeval ben ik via Bunq nu ruim één jaar in het gelukkige bezit van een goed werkende Bunq rekening met Apple pay op mijn iPhone en Apple Watch.

Ervaring na ruim 1 jaar gebruik in Nederland

Het aanvragen en het aanmelden op Apple Pay ging 21 maart 2018 via de Bunq app super simpel. Er kwam gelijk een virtuele betaalpas bij in mijn overzicht van passen en deze kon zonder enige moeite worden gekoppeld aan mijn iPhone X en 3e generatie Apple Watch.

Een speciale maestro kaart werd toegevoegd in mijn rassenoverzicht en deze is super eenvoudig te koppelen aan mijn Apple Watch en iPhone wallet.

En toen werd het spannend… want gaat het ook werken bij de kassa’s van de winkels in Nederland. Het was de dag van de verkiezingen, 21 maart, en ik had snel een simpele lunch gekocht bij de Albert Heijn hier in Zwolle. Daar staat zo’n terminal voor contactloos betalen en met mijn horloge ging betaling verrassend simpel. Even dubbelklikken op de knop van het horloge en met je arm naar de lezer en op ongeveer 5 cm afstand voelde ik al het signaal en gaven piepsignalen aan dat er contact is geweest en de betaling een feit was. Whow! Totaal verrast van de eenvoud had ik gelijk zin om meer betalingen te doen. Wat gaat dat simpel en eenvoudig!

Dubbelklik op je Apple Watch en je kan betalen… het is zo simpel!

Gelukkig heb ik mij kunnen inhouden, ik moest ook verder naar mijn afspraak en werken. Deze positieve ervaring is nog iedere keer waarneembaar wanneer ik een betaling moet doen. Geen gezeur met pasjes en pincodes; zolang je maar geld op je rekening heb staan wordt de betaling veilig en probleemloos uitgevoerd.

Voordeel van Bunq is ook dat je direct na de betaling een melding krijgt op al je aangesloten apparaten. Dus nooit een verrassing. De Apple Pay kaart kan ik koppelen aan diverse rekeningen. Dus moet ik betalen voor woonkosten, vakantie, kleding of boodschappen? Ik koppel de juiste rekening aan mijn pas via de Bunq app in enkele seconden en dus heb ik in feite al mijn bankpassen bij mij.

Nieuwe Apple Watch

Ik had een nieuwe Apple Watch en was bang dat ik niet langer gebruik zou kunnen maken van Apple Pay. Tot mijn verbazing kon ik een kopie van mijn passen van iPhone naar Apple Watch kopiëren en het werkt weer probleemloos. Of dit ook gaat werken bij een nieuwe iPhone…?!

Wanneer werkt het niet?

Eigenlijk heb ik in Europa overal kunnen betalen waar ook de normale bankpas gebruikt kan worden. Voorwaarde is uiteraard wel dat contactloos betalen mogelijk is. In Frankrijk, België, Duitsland (waar ze überhaupt kunnen toelaten…) en Zwitserland geen enkel probleem gehad.

Grappig genoeg had ik enkele weken terug in Singapore wel problemen. In dat land is Apple Pay formeel beschikbaar, maar daar lijkt iedere bank een eigen terminal te hebben voor betaling. Ik kocht wat gadget spullen en die winkel had 5 (!) terminals staan en na drie mislukte terminals maar besloten met mijn Bunq-pas te betalen (Mastercard) en dit ging in een keer wel goed.

Wanneer komt Apple Pay nu eens naar Nederland?

Het is eigenlijk gek en belachelijk dat Apple Pay niet formeel wordt ondersteund door de grote banken als ABM Amro, ING en de RaboBank. Dat Bunq wel wil meewerken is duidelijk, anders hadden ze 21 maart niet deze mogelijkheid geboden. De banken en Apple willen niet formeel reageren op vragen, maar alle signalen lijken erop te wijzen dat Apple wel wil maar alleen wanneer een grote bank de introductie ondersteunt of initieert. En laten de banken daar nu geen zin in hebben. Het enige wat wij als consument kunnen doen is herhalend vragen naar deze dienst om vervolgens te wachten en te hopen…

Of toch niet? Nee, je kan het nu reeds werkend krijgen via Bunq maar dan moet je wel wat slimme stappen doorlopen. Kijk hiervoor maar eens op de site van Bunq.love

De 7,99 EUR per maand wat ik moet betalen voor Bunq is overigens de moeite waard. Ik had eerder alleen met de gratis versie gewerkt maar ben zo tevreden over de app, de soepele werking en het grote gebruikersgemak dat ik volledig ben overgestapt voor de alledaagse betalingen. Alleen voor een spaarfunctie en mijn hypotheek heb ik (verplicht) nog andere rekeningen bij ING en Knab.

Interconnectie VK en NL minder effectief na no-deal Brexit

Het kan op gebied van aansluitingen op de ‘koperen plaat’ van Noor-Europa interessant worden wanneer het Britse kabinet met premier Theresa May het niet voor elkaar krijgen om met een deal de EU te verlaten.

Binnen de EU zijn landen fysiek maar ook economisch via de “day-ahead trading” met elkaar verbonden. Dit systeem zorgt ervoor dag bij hoge prijsverschillen er een economisch model ontstaat die investering in verbindingen tussen landen mogelijk maakt. Deze verbindingen worden interconnectoren genoemd.

Het verenigd koninkrijk is met vier interconnectoren verbonden; België, Frankrijk, Ierland en ook Nederland. De Nederlandse verbinding, BritNed, is een 1000 megawatt (1 GW) aansluiting met een lengte van een kleine 260 kilometer lengte die functioneert op 450 kV gelijkspanning (HVDC).

BridNed tussen het VK en Nederland

Een no-deal Brexit zal de handel een stuk complexer maken. De handel en de capaciteit zullen ontkoppeld worden, naast de daadwerkelijke levering.

Het huidige handelssysteem zorgt voor een geïntegreerde markt waar elektriciteit wordt verhandeld en het goedkoper kan zijn om elektriciteit uit een buurland te betrekken ten opzichte van het zelf aanzetten van een elektriciteitscentrale. Dit mechanisme heeft in de afgelopen 10 jaar geleid tot een efficiënte markt waarin elektriciteitsprijzen in verschillende landen elkaar niet veel ontlopen. De gekoppelde handel via interconnectoren in capaciteit en elektriciteit, vaak aangeduid met CACM, zal na 29 maart of 12 april bij een no-deal Brexit worden gestaakt. Het VK zal, wanneer het geen lid meer is van de gemeenschappelijke energiemarkt geen deel kunnen nemen aan het geïntegreerde Europees handelssysteem. Een handelaar die transportcapaciteit nodig heeft zal nu precies de gewenste capaciteit, stroomrichting en tijdsduur in moeten kopen en kan niet langer deelnemen aan het geïntegreerde en geautomatiseerde systeem.